Trynstje Nauta, Heleen ten Kate

Het Verdriet van de Zuiderzee 

              10 augustus t/m 11 september '22

Indringend muziektheater aan de rand van het IJsselmeer

 

De afsluitdijk. Een knap staaltje waterwerken waar de hele wereld van opkeek. Het zorgde voor veiligheid, betere verbindingen en nieuw land. Maar met de bouw stierf een zee. Het Verdriet van de Zuiderzee staat stil bij wat er verloren is gegaan. Bij de gevolgen voor de mensen, de vissen en de vogels, de transformatie van het landschap en de zee zelf.

Aan de hand van verhalen over mensen en dieren die rond de Zuiderzee leefden wordt de heimwee naar een verloren zee voelbaar gemaakt en bezingt een koor van vogels een universeel en urgent thema: De onomkeerbare impact van het ambitieuze wroeten, graven, slopen en bouwen van de mens.

KLIFWANDELING

In samenwerking met Natuurmonumenten bieden we een speciale klifwandeling aan. Dwars door een gebied wat normaal niet toegankelijk is voor publiek: gezamenlijk loop je langs het water richting het uitkijkpunt van het Oudemirdumerfklif. Tijdens de wandeling vertelt journalist en historicus Arnoud van de Ridder over de ontstaansgeschiedenis van het klif. Fotograaf en vogelspotter Jan Tijsma laat je met een gerichte blik kijken naar de bijzondere flora en fauna van het gebied. Ook staat er een speciale, muzikale verrassing te wachten onderweg.

De wandelingen zijn te boeken op 17, 24 en 31 augustus en 7 september. Na het reserveren van een kaartje voor de voorstelling, kun je de klifwandeling als optie bijboeken. Op 17 en 24 augustus start de wandeling om 17.00 uur en op 31 augustus en 7 september start deze om 16.30 uur. De duur is ongeveer 60 minuten en de kosten bedragen € 7,50 per persoon. Mocht je al een toegangskaartje hebben voor 1 van deze avonden en je wilt mee met de klifwandeling, neem dan telefonisch contact op met Schouwburg De Lawei op nummer 0512 335050.

DE GIDSEN

Arnoud van de Ridder woont sinds 2008 in het Gaasterlandse Oudemirdum. Bij Natuurmonumenten en het Instituut voor Natuureducatie (IVN) deed hij lange tijd landelijk beleidswerk en sinds een aantal jaren heeft de geschiedenis zijn hart veroverd. Arnoud houdt van historisch puzzelen en archiefwerk om de verhalen uit het verleden levend te houden. Ook door middel van gesprekken met de lokale bevolking komen mooie verhalen boven water. Een groot deel van de geschiedenis van het natuurgebied Oudemirdumerklif is in beeld en in woord gebundeld in een boekje dat tijdens deze wandelingen verkrijgbaar is.

Jan Tijsma is landschaps- en natuurfotograaf in het Nationaal Landschap. Hij wil laten zien wat er nu nog voor moois is in dit landschap en er zo voor te zorgen dat dit niet meer verloren gaat. Hij kijkt met een scherpe blik naar de verschillende soorten landschappen, weidse uitzichten, natuurgebieden, beslotenheid van dorpjes en stadjes, grote en kleine meren en veel, heel veel vogels.

Word lid van Natuurmonumenten en krijg €10,- korting op je ticket

Natuurmonumenten beschermt en versterkt de natuur en het erfgoed in Nederland. Ook die van het Oudemirdumerklif, de unieke plek waar de voorstelling plaatsvindt. Door nu lid te worden van Natuurmonumenten steun je het werk van Natuurmonumenten en krijg je direct 10 euro korting op je ticket. Een individueel lidmaatschap van Natuurmonumenten is mogelijk vanaf €3,- p/m. Ook kun je gebruik maken van alle ledenvoordelen. Per boeking kan er 1 lidmaatschap worden afgesloten. Om de korting definitief te maken en het lidmaatschap af te kunnen ronden ontvang je van ons na het bestellen van het ticket een email met formulier om aanvullende gegevens in te vullen. 

Voor gasten die al lid zijn van Natuurmonumenten is er een speciale ledendag op 14 augustus. Klik dan hier.

  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    wo 10 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    10 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    do 11 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    11 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    vr 12 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    12 aug
    20.00
    uitverkocht
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    za 13 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    13 aug
    20.00
    uitverkocht
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    wo 17 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    17 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    do 18 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    18 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    vr 19 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    19 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    za 20 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    20 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    zo 21 aug — 16.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    21 aug
    16.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    zo 21 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    21 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    wo 24 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    24 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    do 25 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    25 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    vr 26 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    26 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    za 27 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    27 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    zo 28 aug — 16.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    28 aug
    16.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    zo 28 aug — 20.00
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    28 aug
    20.00
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    wo 31 aug — 19.30
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    31 aug
    19.30
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    do 01 sep — 19.30
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    01 sep
    19.30
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    vr 02 sep — 19.30
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    02 sep
    19.30
    tickets
  • Verdriet van de Zuiderzee

    Orkater & De Lawei
    za 03 sep — 19.30
    op locatie, Oudemirdum (FR)
    03 sep
    19.30
    tickets

Interview met de makers

Het Verdriet van de Zuiderzee: zout in je bloed en harten winnen met muziek 

"Als de Afsluitdijk vandaag bedacht zou worden, zou die er wettelijk nooit doorheen komen," vertelt regisseur en schrijver Geert Lageveen over het uitgangspunt van de nieuwe voorstelling van orkater en De Lawei. "Tegelijkertijd focussen we nog steeds vooral op de winstkanten: we hebben de zee bedwongen en zo veiligheid en land gecreëerd. Pas sinds kort is er oog voor de negatieve gevolgen van de bouw. Daar kijken we in deze voorstelling naar." Samen met Sytze Pruiksma, componist en muzikant, vertelt Geert over die voorstelling: Het Verdriet van de Zuiderzee.

"Eén van die gevolgen is het begrip ecocide: het vermoorden van een ecologisch systeem. De zee is veranderd van zout naar zoet, met alle gevolgen van dien. De natuurlijke binding van de mensen met hun omgeving raakte verloren en dat is het uitgangspunt van de tekst. Twee vissersbroers worden uit elkaar gedreven door de bouw van de dijk. De ene visser is een realist, die vindt dat ze met hun tijd mee moeten gaan. De andere visser heeft zout in zijn bloed en een grotere binding met zijn omgeving. Als de eerste broer meehelpt aan de bouw van de dijk, raakt de band tussen de twee broers verscheurd. Het grondthema is de neiging van de mens iets te doen dat op korte termijn een voordeel oplevert, vaak economisch, maar dat uiteindelijk tot je eigen vernietiging of ongeluk leidt." 
 
"De mens is blijkbaar niet in staat een oplossing te vinden," vertelt Geert over het klimaatprobleem. "Het lukt ons niet verder te kijken dan pakweg de komende tien jaar. Elke dag lees je artikelen over de klimaatcrisis in de kranten. Het risico is vermoeidheid over het onderwerp, maar ik denk dat theater een veel beter medium is om de thematiek mee aan te kaarten. Deze voorstelling moet een indringende ervaring worden over de tragiek van de mens in plaats van een geheven vingertje. We moeten de harten van de mensen winnen." 
 
En om de harten van de mensen te winnen, wist Geert, had hij goede muzikale krachten nodig. " Naast Sytze is Radek Fedyk de tweede componist. Radek en Sytze zijn allebei niet alleen goede componisten, maar ook uitvoerende muzikanten." Gekscherend: "Daarbij is Radek geograaf en Sytze bioloog, dus inhoudelijk moet dat goedkomen."  
 
Sytze herinnert zich het moment dat hij gevraagd werd mee te werken aan de voorstelling: "Toen Geert mij belde wist ik niet zo goed wat ik wilde met mijn carrière: na tien jaar muziek te hebben gemaakt om het onderwerp natuur op de kaart te zetten wist ik niet meer of het wel hielp. Ik had het vertrouwen een beetje verloren. Hoe meer ik van mensen wist, hoe meer ik van vogels ging houden. Aan vogels kun je zien hoe het met de mens gaat. Sinds ik ruim 10 jaar terug onderzoek heb gedaan naar vogels, is alles wat ik op muzikaal vlak doe gerelateerd aan de natuur. Die drijfveer wordt steeds urgenter." 
 
"Onze speellocatie," vertelt Geert, "dat wordt een bijzondere plek. De Oudemirdumklif, één van de laatste kliffen, door de natuur ontstaan en ook weer gedeeltelijk afgesleten, met uitzicht over het slachtoffer: de vermoorde zee. De voorstelling is een samenwerking met o.a. Natuurmonumenten en er wordt nu onderzocht hoe we op zo'n natuurvriendelijk mogelijke manier de voorstelling daar kunnen spelen. We gaan bijvoorbeeld pas op locatie werken na het broedseizoen en we zullen 's avonds geen licht op het water schijnen om de natuur niet te verstoren. Het blijft ook voor ons als theatermakers een doorlopende zoektocht hoe we onze eigen ecologische voetafdruk zo klein mogelijk houden, zonder aan theatrale impact in te boeten. Wij zijn zelf ook niet beter dan die visser die zijn eigen bloed verloochent, maar we doen ons best. Als wij de voorstelling maken met het grootste respect voor de natuur, dan geven we dat ook weer aan het publiek door." 
 
Sytze knikt. "Dit komt heel dichtbij voor mij. We voelen allemaal het klimaatprobleem, maar we weten geen oplossing. Misschien moeten we ook even geen oplossing hebben. Uit het niet-weten komen uiteindelijk de beste ideeën, maar dat kost veel geduld en lef." 
 
"Die gespletenheid wil ik ook in de muziek laten klinken," legt hij uit. "Net als twee broers zijn er dus twee componisten, Radek en ik. Zo kunnen we twee muzikale lijnen ontwikkelen, een melodische bovenstroom en een onderstroom met veel natuurlijke geluiden die gerelateerd zijn aan de grond, zoals bellen en gongs." Hij demonstreert een klein fluitje: "Dit is een Chinees vogelfluitje. Het is mijn Stradivarius, hiermee kan ik alle wadvogels vertolken. Dit gaat veel vertellen straks. We zullen op locatie werken met de klank van die plek."  
 
"Vanwege het broedseizoen spelen we dus aan het einde van Arcadia 2022, een cultureel programma van 100 dagen in Friesland. Het is een vervolg op Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018, met als uitgangspunt het erfgoed van dat jaar te behouden en verstevigen. Arcadia is deel van die 'legacy'. Het uitgangspunt is door middel van kunst maatschappelijke verandering in gang te zetten. Lost in the Greenhouse, de vorige samenwerking tussen De Lawei en Orkater, trok veel bezoekers en riep bijzondere reacties op. Vanuit dat enthousiasme ontstond dit idee," vertelt Geert. "Mijn moeder is Fries. Dat Friese is onmiskenbaar een deel van mij. Het wordt een Nederlandstalige voorstelling, met absoluut Friese elementen zoals de poëzie van de taal. Ik raakte er tijdens mijn research in Friesland van overtuigd dat Het Verdriet van de Zuiderzee niet alleen een mooie maar vooral noodzakelijke voorstelling wordt." 
 

Na het succesvolle Lost in the Greenhouse zijn De Lawei en Orkater terug. Voor Arcadia 2022 slaan ze opnieuw in de handen ineen. Het Verdriet van de Zuiderzee komt tot stand in samenwerking met Natuurmonumenten en Kunstkring Gaasterland.

Mis niets!

Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief van Het Verdriet van de Zuiderzee. Je blijft dan op de hoogte van het laatste nieuws.

Een coproductie van   en   

Partners